Để tăng tốc lực chạy đua khai thác tài nguyên không tái tạo tại Yên Bái, Công ty Yên Lào đã vẽ đường cho đối tác Minh Việt "chạy” giấy phép làm phà để rút ngắn quãng đường vận chuyển. Sai phạm càng trở nên nghiêm trọng hơn khi Công ty Minh Việt không hề có chức năng ấy. Sự cấu kết đó tiếp tục qua mặt UBND tỉnh và các ngành chức năng tỉnh Yên Bái.
Khai thác đá tại Lâm Giang, Văn Yên, Yên Bái
Như Đại Đoàn Kết đã đăng tải, theo Giấy chứng nhận đầu tư ngày 6-5-2011, Công ty QLĐS Yên Lào (gọi tắt là Công ty Yên Lào) được UBND tỉnh Yên Bái cấp phép khai thác 25.000m3đá/năm tại mỏ đá Lâm Giang (xã Lâm Giang, huyện Văn Yên), kéo dài 30 năm trên phần diện tích 5,2 ha với rất nhiều chế độ ưu đãi. Tuy nhiên, chỉ sau đấy ít tháng Công ty Yên Lào đã "lờ” đi chức năng, nhiệm vụ cung cấp đá phục vụ việc duy tu, bảo dưỡng đường sắt mà lại ký hợp đồng bán đá 1.000.000m3 trong 2 năm cho Công ty CPXD Minh Việt.
Điều đáng nói là việc "đi đêm” của hai đối tác trên đều qua mặt UBND tỉnh Yên Bái và các cơ quan chức năng tỉnh Yên Bái khi họ đều khẳng định không biết sự việc này, không được Công ty Yên Lào báo cáo. Thậm chí, được sự "vẽ đường” của Công ty Yên Lào, Công ty Minh Việt đã kịp xin Sở GTVT tỉnh Yên Bái cấp Giấy phép hoạt động bến phà để thu ngắn đường vận chuyển.
Cụ thể, ngày 7-1-2013, Sở GTVT Yên Bái đã tiến hành cấp Giấy phép hoạt động bến thủy nội địa theo đơn đề nghị của Công ty Minh Việt cho phép Công ty này mở bến phà tạm để rút ngắn quãng đường vận chuyển đá. Lý giải về việc này, Phó Giám đốc Sở GTVT Đỗ Nhân Nghĩa cho rằng: Trong Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của Công ty Minh Việt có nội dung hoạt động "Vận tải đường thủy, đường bộ” nên việc cấp Giấy phép hoạt động bến thủy nội địa của Sở GTVT là đúng luật.
Tuy nhiên, qua tìm hiểu các quy định về việc cấp bến phà, thì chức năng kinh doanh "Vận tải đường thủy, đường bộ” của Công ty Minh Việt không đủ điều kiện để được cấp phép. Việc làm phà tạm để giảm chi phí vận chuyển hoàn toàn là "câu chuyện” riêng của doanh nghiệp, mà không biết do vô tình hay hữu ý, đã được lãnh đạo Sở GTVT Yên Bái "tiếp tay”. Sự việc này lẽ ra vẫn nằm trong bóng tối, nếu không có sự phát hiện của cơ quan báo chí, mà cụ thể ở đây là báo Đại Đoàn Kết.
Rõ ràng cú "đi đêm” của Công ty Yên Lào và Minh Việt càng lúc càng trở nên ngoạn mục, qua mặt các cấp chính quyền, chung qui bởi lợi ích kinh tế. Thậm chí, để có được sự "bắt tay” của chính quyền sở tại và nhóm người ủng hộ, Công ty Minh Việt đã chuyển khoản 300 triệu đồng (Theo điều tra của PV) cho phía Công ty Yên Lào để "chạy” các vấn đề liên quan. Tất nhiên, tài nguyên không tái tạo vì thế sẽ bị tàn phá. Trước đó, theo đại diện Công ty Yên Lào, mặc dù hợp đồng đã được ký kết nhưng hai đối tác Yên Lào và Minh Việt chưa hề có giao dịch. Thêm một ví dụ cụ thể khẳng định "cuộc chơi” đã dàn xếp bài bản.
Về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Khánh - Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Yên Bái đã xác nhận phía Công ty QLĐS Yên Lào đến nay chưa có văn bản nào xin điều chỉnh công suất khai thác lên Sở. Đây là thủ tục rất quan trọng với những dự án khai thác tài nguyên thiên nhiên vì doanh nghiệp khai thác phải đưa ra được bản kế hoạch hạn chế nguy cơ tàn phá môi trường lẫn phương hướng giải quyết lâu dài về sau. Chức năng, nhiệm vụ phục vụ dân sinh đã "bị nhường chỗ” cho nhóm lợi ích kinh tế, rõ ràng là đã phạm luật.
Lãnh đạo UBND huyện Văn Yên, nơi có mỏ đá Lâm Giang, còn khẳng định: Công ty Yên Lào mặc dù đã kinh doanh nhiều năm trên địa bàn nhưng không tham gia đóng thuế tại địa phương và chưa bao giờ tham gia vào các dự án phúc lợi hoặc an sinh xã hội của huyện Văn Yên. Nếu không có tuyến đường Hà Nội – Lào Cai, không có sự cấp thiết của tiến độ công trình, sẽ không có việc "đi đêm” nhằm trục lợi.
Ông Tạ Văn Long - Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Yên Bái cho biết: "Việc cấp phép khai thác đá cho Công ty QLĐS Yên Lào của UBND tỉnh là không sai. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai dự án, đơn vị được cấp phép lại không thực hiện đúng nhiệm vụ của mình. Công ty QLĐS Yên Lào được cấp phép khai thác đá phục vụ việc duy tu hệ thống đường sắt chứ không phải cung cấp đá làm đường giao thông”. Ông Long khẳng định: UBND tỉnh Yên Bái đã chỉ đạo Thanh tra vào cuộc kiểm tra việc khai thác và tiêu thụ sản phẩm của Công ty Yên Lào. Trong tuần này, Thanh tra tỉnh sẽ làm việc để sớm đưa ra kết luận. Chỉ cần đoàn Thanh tra phát hiện Công ty Yên Lào thực hiện không đúng nhiệm vụ ghi trong giấy Chứng nhận đầu tư của UBND tỉnh (là phục vụ ngành đường sắt), Công ty Yên Lào phải dừng ngay việc cung cấp đá ra bên ngoài và có giải trình rõ ràng vụ việc.
Tuấn Việt